Yozlaştıran koşullara direnen edebiyat

Zafer Köse

Uyuşturucu kullanımındaki artış, bahis ve sanal kumarın sıradanlaşması, kısa yoldan zenginleşme hayali, ünlü olma hevesiyle ucuz tavırlar sergileme... Bu sorunlar, bireysel ahlaki zaaflar diye açıklanamayacak kadar yaygın. Yozlaşma, kişilerin ahlaki çöküşünden çok, içinde yaşadıkları toplumsal düzenin ürettiği bir sonuç olarak otaya çıkıyor. 

ALTYAPI-ÜSTYAPI

Ülke kaynakları nasıl kullanılıyorsa, üretilen değerler nasıl paylaşılıyorsa, bu paylaşım sisteminde emeğin oranı ne kadarsa, üretenlerin gereksinimlerinden sonra toplanan ortak kazançlar nasıl yönetiliyorsa; toplumdaki eğitim, sağlık, sosyal güvence gibi anlayışlar öyle şekillenecektir. Düşünceler, inançlar, kişilikler de öyle.  

Büyük arazilerde, geniş ailelerin ortak mülkiyetinin geçerli olduğu koşullarda yaşayan insanların “doğası”, elbette aile bağlarına ve feodal değerlere uygun biçimde şekillenecekti. Ailenin en yaşlı erkeği, herkesin kabul ettiği bir yönetici kon